پدیده نادر نجومی

هفتۀ آینده شاهد گذر زهره در مونتریال باشید:

پدیده ای نجومی که دیگر هیچ گاه در زندگی خود آنرا نخواهید دید!

گذر ناهید یا گذر زهره به پدیده عبور سیاره ناهید از مقابل خورشید (از دید زمین) گفته می‌شود. گذرهای سیاره‌ای از مقابل خورشید از پدیده‌های کم‌یاب آسمان‌اند که از دید ناظر زمینی تنها برای دو سیاره تیر و ناهید (عطارد و زهره سیارات داخلی مدار زمین)رخ می‌دهند. گذرها پدیده‌هایی مثل خورشیدگرفتگی هستند، با این تفاوت که در خورشیدگرفتگی کامل، ماه تمام قرص خورشید را می‌پوشاند و دیگر نوری از خورشید به زمین نمی‌رسد، اما تیر و ناهید آن قدر از زمین دورند که هنگام گذر مثل لکه گرد سیاهی بر قرص درخشان خورشید دیده می‌شوند. موقع گذر، زمین، سیاره و خورشید بر یک خط قرار دارند. گذر ناهید در بهترین شرایط هر قرن فقط ۲ بار تکرار می‌شود. هیچ گذر ناهیدی در قرن بیستم روی نداد. در واقع از زمان اختراع تلسکوپ اکنون این پدیده تنها ۶ بار رخ داده‌است.

رصد گذر

برای مشاهده گذر ناهید لزوما نیاز به ابزار اپتیکی نیست بلکه با چشم غیرمسلح هم می‌توان این پدیده را مشاهده کرد. هنگام رصد چشم نباید مستقیما به خورشید خیره شود بلکه باید چشم یا ابزار اپتیکی مورد استفاده را به فیلترهای مخصوصی مجهز کرد تا از صدمه زدن امواج فرابفش و مضر به چشم جلوگیری شود. سیاره ناهید با کمی دقت به شکل لکه گرد و سیاهی مشاهده می‌شود و به راحتی از لکه‌های خورشیدی قابل تفکیک خواهد بود زیرا لکه‌های خورشیدی شکل منظمی ندارند و به اندازهٔ زهره تیره و سیاه رنگ نیستند.

مراحل گذر

  • تماس اول: لحظه‌ای که قرص سیاره از بیرون با خورشید مماس می‌شود. از این زمان گذر آغاز می‌شود.
  • تماس دوم: حدود بیست دقیقه بعد که قرص سیاره از درون با خورشید مماس می‌شود.
  • بعد از آن طی چند ساعت سیاره از مقابل خورشید حرکت می‌کند.
  • تماس سوم: زمانی که قرص سیاره به لبه دیگر خورشید می‌رسد.
  • تماس چهارم: سرانجام سیاره با خورشید از بیرون مماس می‌شود و گذر به پایان می‌رسد.

گذر امسال ( 2012)

گذر سیاره ناهید از مقابل خورشید در تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۱۲م (۱۷ خرداد ۱۳۹۱) از ساعت 18:03 مونتریال (ساعت ۲۲:۰۹ تا ۴:۴۹ به وقت ساعت هماهنگ جهانی) خواهد بود. شروع گذر را می‌توان در سراسر آمریکای شمالی، هاوایی، مناطق انتهای شمالی و باختری آمریکای جنوبی، نوارهای شمالی و خاوری آسیا و استرالیا و زلاند نو تماشا کرد. ولی در امریکای شمالی قبل از آنکه گذر به پایان برسد، خورشید (در مونتریال در ساعت 20:39) غروب خواهد کرد و مراحل پایانی گذر از این مناطق قابل رؤیت نخواهد بود. تماشاگران در آلاسکا، آسیا، استرالیا، بخش‌هایی از آفریقا و خاور اروپا مکان‌هایی مناسب برای دیدن پایان گذر خواهند بود. در ایران شروع گذر قبل از طلوع خورشید رخ خواهد داد و ساکنان ایران تنها قادر به مشاهده مراحل آخر خواهند بود که منطقه سرخس و چابهار در ایران بهترین نقاط برای رؤیت هستند. این رخداد نجومی 105 سال دیگر تکرار خواهد شد.

مسیر حرکت زهره از مقابل خروشید در تصویر زیر دیده می شود:

نقشۀ رؤیت پذیری گذر زهره در جهان:

http://www.iranvt2012.com/Downloads/PersianVTWorldMap.pdf
http://www.planetarium.montreal.qc.ca/Information/Dossiers/Venus2012/TOV2012-Fig01_an.png

جدول زمانی مراحل ابتدایی (تماس اول و دوم) گذر زهره در کانادا

http://www.planetarium.montreal.qc.ca/Information/Dossiers/Venus2012/tableau_a.html

گذر زهره را در کجای مونتریال رصد کنیم؟

در مونتریال گروه های مختلف نجومی برنامه ای عمومی برای تمامی علاقمندان در کمپوس اصلی دانشگاه مونتریال ترتیب داده اند. علاقه مندان می توانند برای آشنایی بیشتر با این پدیده و رصد آن بوسیلۀ ابزارآلات مناسب از ساعت 5 بعد از ظهر روز 5 ژوئن به این دانشگاه بروند.

آدرس دقیق محل برگزاری رصد گذر زهره:

Main Campus of Université de Montréal, on the roof terrace of the Louis-Colin multilevel parking structure,starting at 17:00

همچنین برنامه ای دیگر توسط انجمن نجوم مونتریال در آدرس زیر برگزار می شود:

Parc nature de l'Île-de-la-Visitation, 2425, boul. Gouin Est, starting at 17:30

سایت اینترنتی برگذاری این برنامه در کانادا:

http://www.planetarium.montreal.qc.ca/Information/Dossiers/Venus2012/manifestations_a.html


برای اطلاعات بیشتر به این صفحه نیز می توانید مراجعه کنید:
http://www.planetarium.montreal.qc.ca/Information/Dossiers/Venus2012/index_a.html

منابع:

http://www.planetarium.montreal.qc.ca
‏http://www.venus-transit.com

 

پیوستن به خبرنامه